Разработка урока по бурятской литературе по произведению Н.Г. Дамдинова "Эсэгын нэрэ"
методическая разработка (11 класс)
Хэшээлэй сэдэб: «Эсэгын hургаал – нангин hургаал» (Н.Г.Дамдиновай «Эсэгын нэрэ» гэhэн зохёолоор бэхижүүлгын хэшээл)
Скачать:
Вложение | Размер |
---|---|
![]() | 116.5 КБ |
Предварительный просмотр:
Хэшээлэй сэдэб:
«Эсэгын hургаал – нангин hургаал»
(Н.Г.Дамдиновай «Эсэгын нэрэ» гэhэн зохёолоор
бэхижүүлгын хэшээл)
Хэшээлэй янза: хэшээл бэхижүүлгэ.
Зорилгонууд:
- Һургалгын: Н.Г.Дамдиновай «Эсэгын нэрэ» гэhэн зохёолоор уран һайханайнь өөрсэ онсо шэнжые өөһэдтөө нээхыень туһалха. Зохёол соохи геройнуудай мэдэрэл, һанаа бодол найруулан харуулха шадабари элирүүлхэ.
- Хүгжөөлгын: Уран зохёол шүүмжэлхэ дадалынь хүгжөөхэ.
- Хүмүүжүүлгын: Уран зохёол удха дээрэ үндэhэлжэ, уг гарбал, ерээдүй ажабайдалда хэрэгтэй hургаалнуудые тайлбарилжа, эсэгын нэрэ гамнаха, уг гарбалаай нэрэ хүндэлхэ гэһэн бодолнуудые түрүүлхэ.
Түсэблэһэн үрэ дүнгүүд:
Оршон тойрониие шудалха шадабари: Үйлын хүгжэлтын болон уран зохёолой дүрэнүүдэй шүүмжэлэл, зохёолой удха дээрэ ажал. Уран зохёолой үзэл суртал ямар бэ гэжэ шүүмжэлхэ, ойлгохо. Зохёол соо өөрөө мэдээсэл олохо. Үгөөр хэлэгдэһэн ойлгосо схемэ болгохо, тиин һөөргэнь модель соо харуулаатай ойлгосо үгөөр дамжуулха; шалтагаан хойшолон хоёрой хоорондохи холбоо харуулха, баримталха.
Бэеэ гуримшуулаад ябаха шадабари: хэшээлдээ юу хэхэ гээшэбиб гэжэ уридшалан хэлэхэ; ѳѳрынгѳѳ ажал урид зохёогдоhон критеринүүдээр шалгаха; багшын үгэhэн түсэбѳѳр, алгоритмаар хүдэлжэ шадаха.
Харилсаха шадабари: бүлэг соо(хоер хоер) ажаллажа шадаха, классай урда өөрынгөө һанал бодол, һанамжа хэлэжэ, баталжа шадаха, харилсаха шадабари, асуудалнуудые табиха, хүнүүдэй хэлэһые шагнаха, өөрынгөө һанал бодол хубилгахаяа бэлэн байха. Тиихэдээ олон ондоо «тушаал» бэе дээрээ абаха: ударидагшын, даабари дүүргэгшын, бэшээшын г.м.
Үхибүүнэй өөрын хүгжэлтын дүнгүүд: өөрынгөө ажал сэгнэжэ һураха, өөрынгөө сэдьхэлэй байдал түрэл буряад хэлэн дээрээ хэлэхэ,.
Хэшээлэй түхэл: бэхижүүлгын хэшээл, интегрированна (буряад уран зохёол болон түүхэ, буряад уран зохёол ба ород уран зохёол ).
Арга зүй: проектнэ арга зүй, паарна ажал (паара соо зохёохы ажал), шүүмжэлэн ухаалдиха хүгжэлтын болбосорхо арга зүй, олон шатата һуралсалай арга зүй, зохёохы арга зүй.
Хэшээлэй түхэл маяг: фронтальна, паарна ажаябуулга
Хэрэгсэлнүүд: презентаци PowerPoint, «Сэгнэлтын хуудаһан», ном, «Ажалай дэбтэр».
Раздаточный материал: Бүлэгөөр ажалай түсэб, «Сэгнэлтын хуудаһан», ажалай дэбтэр, схемэ.
Би угайнгаа түүхэ ехэ мэдэхэгуйб. Тиимэhээ, гэр бүлымнай хада-галамжада байhан урданай бэшэгүүдые, бүлын дүрэ-зурагуудые ха-ража, хүгшэд үбгэдhөө hуража өөрынгөө уг гарбалые шэнжэлэн ха-ража узэхэ зорилготойб. Эндэ түрэл гаралаймнай hудалнууд, хоорондохи харилсаа холбоонууд харуулагдаа. Энээниие хараад байхадаа, би мүнөө уг гарбал гэжэ юун гээшэб, юунэй түлөө энэ хэрэгтэйб гэжэ ойлгодог боложо байнаб.
1-дэхи бүлэг соо бүлын байдал, эсэгын колхоз тогтоохын түлөө тэмсэл, ангиин дайсан - сагаан офицер Жигмидоной хара сэдьхэлээр колхозой түрүүлэгшые алаһаниинь, харата муухайгаар хардаһаниинь харуулагдана.
2-дохи бүлэгтэнь эсэгын һүүлээр бүлэдэнь болоһон шахардуу үе, наһаяашье гүсөөгүй һаа, Сэдэб ахайнь «эхын байха ехэ найдалынь, ажалшан боложо дүүрээ», «гасалантайхан байдалыень арга шадалаараа хүнгэдхөө даа, заһаа», дүүнэрээ тэжээлсэһэн тухай харуулна. Тиигэһээр байтар Эсэгэ ороноо хамгаалгын дайн дажар эхилжэ, 19-тэй аха Сэдэбынь дайнда мордоно. 1943 оной мартые 23-да лейтенант Сэдэб Дамдиновай взвод Калининска областиин Юшнево тосхониие сүлөөлхэ хатуу тулалдаанда онсо баатаршалга гаргаа: «Энэ үглөөгүүр, ахамни, дайнда унааш. Эдир наһанайнгаа һүүлшын нара Үхэлтэ шархын манан соо харааш». «Аха хүнэй һүүлшын шуһан - урдажа гаранал баран- абынгаа зэмэгүй нэрын аршажа сэбэрлэн мүнхэлнэ. .. ».
3-дахи бүлэг – хоридохи съездын һүүлээр болоһлн ушарнууд: эсэгын сагааруулга, дайсан Жигмидониие хуулиин ёһоор хэһээлгэ, одхон хүбүүн Николайн болоод тэрэнэй үетэнэй үйлэ хэрэгтэ зорюулагдана.
Поэмэ дотор хэдышье гашуудалтай ушарнуудай дайралдаа һаа, тэрэ үргэлжэ дээрээ урагшаа шармайн хүгжэжэ байһан ажабайдалые баталһан оптимистическэ удха шанартай. Тэрэнэй олон тоото һалаа мүшэрнүүдые, һалбарһан намаа набшыень аквторай зүрхэн доторой ульһа жэгнэнэ, уншагшын дурра буляамаар нэгэ һайхан түхэлдэ оруулна.
Николай Дамдинов поэмэ бэшэхэдээ, эсэгэ аха хоёр тухайгаа хэлэһэн газарнуудта, уран зохёолой ёһо баримталан, өөрынгөө һанаанһаа абажа, гүйсэтэйгөөр уншагдаха болохын түлөө хэдэн үйлэ, ушарнуудые, хүнүүдые нэмэжэ оруулха баатай болоһон байна. Жэшээлхэдэ, нэгэдэхи бүлэгтэ «нэгэтэ һүни танигдаагүй элэгдэнэ.
1-дэхи приложение
Бүргэмөөр ажалай түсэб
- Бүлэг соо хэн ямар ажал хэхэб гэжэ элирүүлхэ:
Хэн бэшэхэб?
Хэд текстээр ажал хэхэб?
Хэд зурагуудые шэлэхэб?
Хэн ажалаа хамгаалхаб?
2-дохи приложени
«Сэгнэлтын хуудаһан»
Ажаябуулга | Асуудалнуудта харюу
| Орой хамта | |||||
«3» | «4» | «5» | |||||
1-2 асуудалай харюу мэдэхэ байбал табиха | 3 асуудалай харюу мэдэхэ байбал табиха Бүлэгөөр ажал | 4 асуудалай харюу мэдэхэ байбал табиха | |||||
Ɵөрын ажал сэгнэлгэ |
2-дохи приложени
«Сэгнэлтын хуудаһан»
ФИ _______________________
Ажаябуулга | Асуудалнуудта харюу
| Бүлэгөөр ажал | Орой хамта | ||||
«3» | «4» | «5» | «3» | «4» | «5» | ||
1-2 асуудалай харюу мэдэхэ байбал табиха | 3 асуудалай харюу мэдэхэ байбал табиха | 4 асуудалай харюу мэдэхэ байбал табиха | Зохёолой удхада дамжуулхадаа, алдуугарганаб | Зохёолой шүүмжэлэл хэжэ шаданаб | Шүүмжэлэл, баталамжа хэнэб, тобшолол, дүн гарганаб | ||
Ɵөрын ажал сэгнэлгэ |
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
![](/sites/default/files/pictures/2018/12/09/picture-214209-1544360747.jpg)
Разработка урока по бурятской литературе:"Одоошье ёһото хүдөөгэй һайндэр".6 кл.
6-хи класста үгтэhэн буряад литературын хэшээлЦ.-Б.Бадмаевай ...
![](/sites/default/files/pictures/2022/12/26/picture-429023-1672047835.jpg)
открытый урок по бурятской литературе «Мохошогүй зүрхэтэй морин эрдэни» (А. Лыгденовэй «Морин хуур» гэhэн рассказай жэшээ дээрэ)
«Мохошогүй зүрхэтэй морин эрдэни» (А. Лыгденовэй «Морин хуур» гэhэн рассказай жэшээ дээрэ)...
![](/sites/default/files/pictures/2018/03/04/picture-1017656-1520143353.jpg)
урок по бурятской литературе в 10 классе"Шэнхинээтэ нарһад"
урок по бурятской литературе в 10 классе"Шэнхинээтэ нарһад"...
Разработка урока по бурятской литературе 6 класс
Разработка урока Хэшээлэй сэдэб: «Хамтын юумэ хүсэтэй, олоной юумэ олзотой» (Г.Чимитов «Табан хурган»,Ч.Цыдендамбаев «Шэнэ байшан») -6 класс...
Разработка урока по бурятской литературе в 5 классе по рассказу А.Г.Лыгденова "Унаган"
Хэшээлэй зорилго: А.Лыгденовэй зохёохы намтар, зохёолнуудтайнь танилсуулан, эпическэ зохёолой байгуулга, уран арганууд тухай мэдэсэ үргэдхэхэ....
Разработки уроков по бурятскому языку и литературе
Разработки уроков по бурятскому языку и литературе...
![](/sites/default/files/pictures/2024/04/22/picture-1516917-1713770606.jpg)
Разработка урока по бурятской литературе
Урок: "Банзарай хубуун Доржо" рассчитан на учащихся 6 класса...