тыва дыл 2 класс
календарно-тематическое планирование (2 класс) по теме
Предварительный просмотр:
- чугаа (2 шак);
- чугаа уннери, ужуктер, слог (23 шак);
- домак (24 шак);
- сос (22 шак);
- созуглел , харылзаалыг чугаа (17 шак);
- чыл дургузунда ооренгенин катаптаары (10 шак).
1-4 класстарга торээн дыл устуку класстарга ооренир тыва дыл болгаш литература эртемнеринин белеткел чадазы болбушаан, колдуунда-ла практиктиг сорулгаларны чедип алырынче угланган.
2-ги класска тыва дылды ооредиринин кол сорулгалары болза: 1. Уругларны медерелдии-биле шын номчуур, бижиир болгаш шын чугааланыр кылдыр ооредир; 2. Оларга торээн дыл болгаш литература талазы-биле эге билиглерни бээр; 3. Уругларны ном ажыглаарынга чанчыктырар болгаш оларнын дылга сонуургалын, номчулгаже болгаш билиглерже чуткулун хайныктырар; 4. Номчулга болгаш бижилге-биле холбаштыр бойдусту, ниитилел амыдыралын хайгаараарынга ундезилээш, оореникчилерни материалистиг узел-бодал-биле чепсеглээр; 5. Уругларны мораль болгаш этика талазы-биле кижизидер; 6. +оренип турар чуулдерни сайгарып, болуктеп деннеп, туннеп билиринге, оларнын иштинден кол болгаш чугула чуулдерни тып, тайылбырлаарынга оореникчилерни чанчыктырар.
оореникчилернин билиглеринге, мергежилдеринге болгаш чанчылдарынга кол негелделер.
оореникчилер 2-ги класс дооскаш, дараазында билиглерни алган турар:
Тыва алфавиттин ужуктери, ажык болгаш ажык эвес уннернин демдектери: кыска, узун, ок-биле адаар уннер, куштуг, дулей болгаш кошкак дулей ажык эвес уннер, ыыткыр кошкак ажык эвес уннер, состу кожуреринин дурумнери.
оореникчилернин чедип алган турар мергежилдери:
- состерни, домактарны болгаш 30-40 хире состуг созуглелдерни артык ужуктер киирбейн, херек ужуктерни кагбайн хажыдыышкын чокка, арыг, чараш болгаш шын бижиир;
- состерни слогтарга чарар, слогтар езугаар кожурер;
- кижилернин аттарын,хоорайлар,суурлар,хемнер болгаш черлер аттарын улуг ужук-биле бижиир;
- ок-биле адаар ажык уннерлиг состерни кадыг демдек-биле бижиир(ъ);
- саннар, шеттер дээн чергелиг состерге ийи ужукту дакпырлап бижиир;
- фонетиктиг сайгарылганы кууседип билир;
- -ла,-ле,-на,-не, -даа деп артынчыларны дефис-биле бижиир;
- соске шын айтырыг салгаш,оон дузазы-биле чувени илередир,чувенин демдээн илередир,чувенин кылдыныын илередир состерни тодарадыр;
- домакка состерни шын харылзаштырар; кол сос болгаш соглекчини тодарадыр;
- домактын эгезин улуг ужукту хереглээр, соолунге улуг сек,кыйгырыг,айтырыг демдектерин салыр;
- айтырыглар езугаар 40-70 хире состуг созугледин эдертиин бижиир, бердинген темага 5-6 состуг домактарны тургузар болгаш бижиир.
2-ги класска тыва дыл программазын ооренген туннелинде
2-ги класска тыва дыл программазын шингээткенинин туннелинде
Личностуг
Билип алыр чуулдери
-Торээн дылывыс харылзажырынын база мээ –медереливиснин шынарын коргузеринин кол чепсээ;
- Торээн дыл национал культуравыстын кол болуушкуну;
-Сагыш-сеткилди,бодалдарны илередиринге дылдын бай-байлаан, уран-чечен аргаларын чоптуг ажыглап билири.;
- Торээн дылын улаштыр оорениринге сонуургалын оттурары;
- Аас болгаш бижимел чугаага дылдын уран-чечен аргаларын чедимчелиг ажыглап билири.
Билип алган чуулдери
-Торээн дылын сайзырадырынга. ону кадагалап арттырарынга оореникчинин бот киржилгези;
- Аас чугаага дылдын уран-чечен аргаларын эстетиктиг талазынче угландырары.
Предметтиг
Билип алыр чуулдери
1. Чаа материалды ханы билип алырынче угланган ажылдарны; номчулга, бижилге, уругларны янзы – буру бот- ажылдары, чугаа сайзырадылгазы.
2. уннер болгаш ужуктерни ылгап билири.
3. Ажык болгаш ажык эвес уннерни ылгап билири.
4. Состерни слогтарга чарары.
5. Состу шын кожуруп билири.
6. Алфавитте ужуктернин туружун болгаш оон ужур-дузазын билири.
7. Медээ, айтырыг, кыйгырыг домактарын ылгап болгаш чогаадып билири.
8. Домактын чугула кежигуннерин тып болгаш шыйып билири.
9. Кым? чуу? кымнар? чулер? кандыг? чулуг? канчап тур? деп айтырыгларны ылгап билири.
10. Сюжеттиг чуруктар-биле чугаа сайзырадырынын ажылдарын чорудары.
11. Домак болгаш харылзаалыг чугааны ылгап билири.
12. 40-70 хире состен тургустунган эдертигни бижиири.
Билип алган чуулдери
-Торээн дылынын бугу уннерин болгаш ужуктерин, оларнын кол ылгалын билген ужурлуг.
-Состерде уннерни ылгап, оларнын туружун тодарадып билир.
-Ажык,ажык эвес уннерни болгаш ужуктерни, кыска,узун ажык уннерни болгаш ужуктерни бот-боттарындан ылгап шыдаар.
-Домактарнын болгаш состернин анализ-синтезтиг сайгарылгазын кылып,домактардан состерни ылгап тывар.
- Состерни слогтарга чарып болгаш слог аайы-биле кожуруп билир.
- Алфавиттин ужуктерин , оларнын туружун билир.
- Домактарнын чугула кежигуннерин тып болгаш шыйып билир.
-Бижимел болгаш парламал шрифт-биле бижиттинген состерни, домактарны иштинде слогтап адап тура, шын дужуруп бижиири.
-Домак эгезинге улуг ужукту бижиир,соолунге улуг секти, айтырыг, кыйгырыг демдектерин херек таварылгаларда салып билир.
- Хуу чуве аттарынга улуг ужук бижиир.
- Торел состерни болуктеп, тып билир болгаш дазылын ангылап билир.
- Кым? чуу? кымнар? чулер? кандыг? чулуг? канчап тур? деп айтырыгларны ылгап билир.
- Харылзаалыг чугаа тургузуп билир.
- 40-70 состен тургустунган эдертигни бижип билир.
Метапредметтиг
А) Регулятивтиг
Чогуур деннелге билип алыр ужурлуг чуулдери
- ооренип турар эртеминин тема, болук аайы-биле кол сорулгаларын,утказын угаап билири;
- башкынын удуртулгазы-биле бердинген даалгаларны кууседип ооренири;
-бот хыналданы, удур-дедир хыналданы болгаш орфографтыг,пунктуациалыг частырыгларны тып билирин боттандырар.
ооренип алыр ужурлуг
-ооренген темазынга алган билиглерин туннеп болгаш унелеп билирин боттандырары;
- аас болгаш бижимел чугааны дылдын негелдери-биле чогуур уезинде практика кырынга оскертип болгаш ажыглап билири
Б) Познавательные
Билип алыры
оореникчилернин чыл тончузунде билип алыры
- ооредилге даалгаларын кууседип турар уеде херек ужурлуг медээлерни немелде номнар, статьялар болгаш энциклопедиялардан тып билири;
-бодунун назы-харынга дууштур янзы-буру словарьларга, справочниктерга даянып билири;
-дылдын негелдерин кууседирде янзы-буру схемаларны, модельдерни, символ- демдектерни ажыглап билири
-белен таблицаларны,схемаларны, созуглелдерни немээри
-дылдын адырлары: ун.ужук, сос тургузуу, чугаа кезээ, домак кежигуну, бодуун домак дугайында алган билиглерин деннеп, болуктеп, тып, ажыглап билири;
-алган билиглерин план болгаш таблица дузазы-биле системажыдып, болуктеп,туннеп билири;
- состе орфограммаларны янзы-буру аргалар-биле хынап билири;
- номчаан созуглелдеринин кол утказын ылгап ундурери;
- бодунун чугаазын тода болгаш билдингир кылдыр дыннакчыга дамчыдып билири;
оореникчилернин ооренип алыр ужурлуг аргалары:
- Библиотека болгаш Интернет дузазы-биле херек билиглерни тып, ажыглап билири;
- аас болгаш бижимел чугааны шын болгаш медерелдии-биле тургузуп билири;
- болуушкуннарны логиктиг (бодамчалыг) сайгарылгага даянып дамчыдып билири;
- алган медээлерни сайгарып, критикалап билири
Коммуникативтиг
ооренип алыры
- аас чугаага диологту ажыглап билири;
- ангы-ангы бодалдарны ооренип, сайгарып билири болгаш чангыс аай туннелге келиринге ооредири;
- бот туружун болгаш бодалын быжыглап чанчыгары;
- билдинмес чуулеринге айтырыгларны салып билири;
- коммуникативтиг сорулгаларны шиитпирлээринге дылдын аргаларын чедимчелиг ажыглаары;
оореникчилернин ооренип алыр ужурлуг аргалары:
- коммуникативтиг сорулгаларны дыннакчыга тода, дорт, дес-дараалашкаа-биле медээни, билигни чедирери;
-удур-дедир хыналда уезинде бот-боттарынга дузаны уезинде чедирип билири болгаш коммуникативтиг сорулгаларны шиитпирлээринге дылдын аргаларын чедимчелиг ажыглаары.
Тыва дылдын програмазын тургузарда тургустунуп келген бергедээшкиннер.
Программада бердинген темалар номда материалдар-биле колдуунда дугжуп турар. Номда бербээн темалар : «Логиктиг ударение дугайында ниити таныжылга», «Ээлдек-эвилен болурунун дурумнери. Четтиргенин илередири. Таныжарда ажыглаар состер болгаш домактар». Номда кичээлдернин кызыгаарлаттынмааны, «Методиктиг сумелер» чаа программа-биле дуушпейн турары, чаа негелделерге дугжуп турар электроннуг материалдар чогу бергедээшкиннерни тургузуп турар.
1-ги улдун – 35 шак.
Эрттирер хуну | Программанын адыры | Кичээлдин темазы | Дугаары | Шагы | Кичээл хевири | Кичээлдин сорулгазы | Грамматиктиг хевирлер | +ореникчинин билиининденнелинге негелделер | Немелде берип болур билиглер | Хыналданын хевирлери | Онаалга | |
план | факт | |||||||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
Катаптаашкын(4ш) | Домак Ун, ужук | 1 | 1 | Катаптаашкын | Аас болгаш бижимел чугаа. Аас чугааны дыннап билири. Бижикке домакты шын бижип билири. | 1-ги класска алган билиглерин катаптаар. | Билири: домак дугайында болгаш оон хевирлерин; аас чугаадан домакты ылгаары, бижикке шын илередири; Кылып билири: Айтырыгларда кирип турар сѳстерни ажыглап тургаш, домактарны шын тургузуп билири, сѳстерни слогтарга чарары; домактарнын шын бижииринин дурумнери. | Сюжеттиг чурук «Сентябрь 1» | Айтырыглар, Бот-ажыл | М.2 ар.4 | ||
Домак болгаш сѳс Домак схемазы | 2-3 | 2 | Катаптаашкын | Домак дугайында болгаш оон хевирлерин; аас чугаадан домакты ылгаары, бижикке шын илередири. Домак состерден тургустунар. | Медээ, айтырыг,кыйгырыг домактарын ылгаары. | Сюжеттиг чурук «Тараа ажаалдазы» | Айтырыглар, домак чогааттырар | М.6 ар.6 Дγрγм ар.5 | ||||
Домактарны шын тургуза ры | 4-5 | 2 | катаптаашкын | Домактарны шын тургузары, сѳстерни слогтарга чарары; кижилернин аттарын улуг ужук-биле бижиири | Домак иштинде состернин аразында харылзаазы, бижик демдектерин хереглээри. | Сюжеттиг чурук «Школачылар»,карточкалар | Айтырыглар, Бот-ажыл | М.9 ар.7 | ||||
Киирил де хыналда ажыл. Диктант. | 6 | 1 | Ниити билигле рин хынаары | Домак дугайында билиглерин хынаары | ооренип эрткен дурумнерин билирин хынаары. | |||||||
Υннер болгаш γжγктер (3 шак). | Ажык γннер болгаш γжγктер. | 7 | 1 | Чаа материал ды тайылбыр лаары | Кичээл эгезинде частырыглар-биле ажылды чорудар. Ажык γннернин γжγктерин сактып алыры, оларны шын адап, ажык эвес γжγктерден тода ылгап ѳѳредир,γн анализин кылдыртыр; сѳстернин шын адалгазын хайгаараарын сайзырадыр; кежээ чорукка ѳѳредир. | уннер болгаш ужуктерни ылгап билири. | Билири: Ажык болгаш ажык эвес уннерни билири, состернин утказын ылгаарынга уннернин ролю. Кылып билири: ун-ужук анализин кууседип билири, уннерни болгаш ужуктерни ылгап билири. | Предметтиг чуруктар,аас-биле оюннар. | Шилилгелиг диктант. | М.14 а.8 | ||
Ажык эвес γннер болгаш γжγктер | 8-9 | 2 | Чаа материал ды тайылбыр арт. | Аж. Болгаш аж. Эвес γннернин γжγктерин тус-тузунда сактып ап, бот-боттарындан ылгап билири; чурук болгаш айтырыглар аайы-биле домактарны шын тургузары(чугаазын сайзырадыры);дузааргак болурунга кижизидер. | Ыыткыр болгаш дулей, куштуг болгаш кошкак , эжеш, эжеш эвес ажык эвес уннерни ылгап билири | Карточкалар, таблица | Айтырыг, тест, бот-ажыл | М.23 а.12 | ||||
Ажык болгаш ажык эвес γннер, γжγктер | 10 | 1 | Быжыг лаашкын | Ажык болгаш ажык эвес γннернин онзагай демдектерин барымдаалап тургаш, ылгап билиринге билиин ханыладыр, слог тургузарынга ажык γжγктγн ролюн кѳргγзер тода харыы бээрин, кичээнгейин сайзырадыр,хостуг γезин чѳптγг ажыглаарынга чанчыктырар. | Ажык болгаш ажык эвес уннерни ылгап билири. | Тестилиг карточка лар | Тестилер, бот-ажылдар (номдан) | М.26 а.14 | ||||
Кыскаладыр болгаш узадыр адаар ажык уннер (3ш) | Кыска болгаш узун ажык γннер | 11-12 | 2 | Чаа материал ды тайылбыр лаары | Узун, кыска ажык γннерни ылгап билири, бижикке оларны шын илередири, узадыр адаар ажык γн сѳске чангыс узун слог болур дээрзин практиктиг таныжылга; чугаазын сайзырадыры; бажынга дуза чедирери. | Кыска, узун адаар ажык уннерни ылгап билири | Билири: Ажык уннерни адалгазынын аайы-биле ылгап билири. Кылып билири: Кыска болгаш узун ажык уннерни состерге шын бижиири. | Таблица Карточка лар | Айтырыг, бот-ажыл | М. 31 а.15 | ||
Быжыг лаашкын | Кыска болгаш узадыр адаар ажык γннерни шингээдип алганын быжыглаар;аас болгаш бижимел чугаазын сайзырадыры; эки мѳзγ-шынарга кижизидер. | Бот-ажыл методу. | Карточка лар | Айтырыглар,бот-ажыл | Узадыр адаар ажык γж. 10 сѳс бижиир. | |||||||
Ѳк-биле адаар ажык γжγктерлиг сѳстер (3ш) | Ѳк-биле | 13-14 | 2 | Чаа материал тайылбыры | Кадыг демдек кирген ѳк-биле адаар ажык γннерлиг сѳстерни кыска болгаш узун аж. Γннерден ылгаары, шын номчуп ѳѳредир, АЪТ,КАЪТ,ЭЪТ,ОЪТ деп сѳстерни айтырыглар дузазы-биле ѳскертип тургаш, шын бижилгезин быжыглаар.сагынгырын, кичээнгейин, чугаазын сайзырадыр. Эки чаннарга кижизидер. | +к-биле адаар ажык уннернин соонга кадыг демдекти бижиир болгаш биживес таварылгаларын ооредири. | Билири: Ажык уннерни адалгазынын аайы-биле ылгап билири, бижикке шын демдеглээри. Кылып билири: Ажык уннернин ужуктеринин соонга кадыг демдек кирип турар 9 состу шингээдири. | Таблица карточка Компью тер | Айтырыглар, чуруктуг диктант. | 1)Аът, ,каът, Оът 3 домак 2)аъш-чем, чаъс,оъттуг 3домак. | ||
Адаар ажык γннер | 15 | |||||||||||
16 | 1 | Быжыг лаашкын | Ъ кирген ѳк-биле адаар ажык уннерлиг сѳстерни , оларнын лексиктиг утказын барымдаалап сактып алганын, шын бижилгезин быжыглаар; аас болгаш бижимел чугаазын сайзырадыр ажылды уламчылаар; эки мѳзγ-шынарга кижизидер. | Сигналдыг арточка,таблица Ъкирген сѳстер» | Бот-ажыл Оюн | М.45 ар.21 | ||||||
Ыыткыр болгаш дулей ажык эвес уннер (4ш) | Ажык эвес уннер. | 17-18 | 2 | Чаа материал тайылбы ры | Ажык эвес уннун ужуктерин ажык уннун ужуктеринден ылгап билири, ажык эвес уннер ыыткыр болгаш дулей болурун билиндирер; кичээнгейин сайзырадыр; тѳрээн черинге ынаан чанчыктырар | Ажык эвес уннерни ылгап билири. | Билири: Ыыткыр болгаш дулей ажык эвес уннерни ылгап билири. Кылып билири: Сос эгезинге ажык эвес уннернин ужуктерин шын бижиири (эжеш ажык эвес уннер) | Таблица лар, ужуктер лиг карточка лар | Айтырыглар, словарьлыг диктант. | Ыыткыр, дулей ужуктер кирген 5-5 сѳс тып бижиир | ||
Ыыткыр болгаш дулей ажык эвес уннер | 19-20 | 2 | Чаа материал ды тайылбыр лары | Ыыткыр болгаш дулей уннерни бот-боттарындан ылгап, шын адап ѳѳредири, сѳс иштинге адап турда, шын тодарадып билири; дыл-домаан сайзырадыр;тыва оюннарга сонуургалын бедидер. | Ыыткыр болгаш дулей ажык эвес уннерни ылгап билири | Ханада таблица, сигналдыг карточкалар. | Даалгалыг диктант, айтырыглар | М.53 ар.23 | ||||
Хыналда ажыл. Диктант. | 21 | 1 | Билиин хынаары. | Ѳѳренген дурумнерин шингээдип алганын хынаар. | Дыннап бижип билири | Билири: +оренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Кылып билири: Бодунун ажылын хынааш, унелеп билири. | Диктант. | |||||
Чугаа сайзырадылгазы. | 22 | 1 | Быжыглаашкын | Мурнунда номчаан чуулунун утказын шын билип алганын быжыглаар. Домактарны утказынын аайы-биле дес-дараалаштыр тургузуп ѳѳредири. Белен план нзугаар чугаа тургузары. | Бот-ажыл. | Билири:Чогаадып алган домактарынын аразында харылзаазын болгаш домактарда состернин аразында харылзаазын шын тургузуп бижиири. Кылып билири: +оренген дурумнерин бижимел чугаазынга ажыглап билири. | Сюжеттиг чурук. | Чогаадыг | ||||
Эгезинде т-д деп уннер кирген сѳстер.(3ш) | Эгезинде т-д кирген сѳстер. | 23-24 | 2 | Быжыглаашкын. | Дулей болгаш ыыткыр т-д деп ужуктер сѳс эгезинге киргенде, шын адап ѳѳредир,уннернин адаар аянын ѳѳреникчилерге билиндирер. Эгезинде т-д кирген сѳстерни шын адап, дыннап, бижип ѳѳрениринге быжыглаашкын чорудар. | Сос эгезинге т-д деп ужуктерни бижиири. | Билири:Сос эгезинге т-д-ны шын номчуп, адап билири. Кылып билири:Состернин адалгазын болгаш бижилгезин деннеп билири. | Таблица. Перфокарталар. | Айтырыглар, бот-ажыл, оюн. | М.59 ар.24 М.63. ар.25 | ||
Т-биле эгелеп бижиир ТЫВА, ТУМАН, ТЫН,ТАЙГА, ТУР деп сѳстер | 25-26 | 2 | Чаа материал дын тайылбы ры | Чанчыл езугаар эгезинге т деп ужук бижиир состер болгаш олардан укталган состер-биле таныштырары. | Чанчыл езугаар т деп ужук хереглеп бижиир таварылгалар. | Билири:Состерден домактар тургузуп билири. Кылып билири:Чанчылчаан т деп ужук-биле бижиир состерге даянып олардан укталган состерни тургузуп билири. | Таблица | Айтырыглар, перфокарталар. | М.65 ар.26 | |||
Эгезинде п-б уннер кирген сѳстер (2ш) | Эгезинде п-б деп ужуктерлиг сѳстер | 27-28 | 2 | Чаа материалды тайылбырлаары | Дулей болгаш ыыткыр п-б деп уннерни сѳс эгезинге шын адап, бижикке шын илередип билири. | Сос эгезинге п-б бижиир состерни шын адаары, номчууру, бижиири. | Билири:Состер эгезинге п-б деп ужуктерни ажыглаарын ылгап билири. Кылып билири:Хой сек орнунга тааржыр ужукту киирип бижиири, ажыглаанын тайылбырлап билири. | Сигналдыг карточкалар, «Зоопаркка « деп чурук | Оюн, бот-ажыл | М.70 ар27 | ||
Эгезинде т-д,п-б деп ужуктерлиг сѳстер | 29-30 | 2 | Быжыглаашкын | Эгезинде п-б деп уннер кирген сѳстернин шын бижилгезинге быжыглаашкын, чугаазын сайзырадыр. | Бот-ажыл | Адалгага хамаарыштыр оюннар. | Бот-ажыл | Тоолду чугаа лаар | ||||
Эгезинде к-х деп уннер кирген сѳстер(3 ш) | Эгезинде к-х деп ужуктер лиг сѳстер | 31-33 | 3 | Чаа материал | К-х деп уннерни сѳс эгезинге турда ылгап билири, оларны шын адап, бижикке шын хереглээри. | Сос эгезинге к-х деп ужуктерни хереглээри. | Билири:Чурукта чувелернин аттарын шын адаары, номда созуглелди, домактарны номчууру. Кылып билири:к-х деп эжеш ажык эвес уннерни ылгап билири. | Сюжеттиг чурук. | Айтырыглар, оюн. | М.81ар.32 М.83 а.33 | ||
Хыналда диктант | 34 | 1 | Хыналда кичээл. | Эгезинде к-х,т-д,п-б,ф,щ,ц ужуктер кирген сѳстернин шын бижилгезин шингээдип алганын хынаары. | Дыннап бижип билири | Билири: +оренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Кылып билири: Бодунун ажылын хынааш, унелеп билири. | Диктант | |||||
Катаптааш кын | Частырыглар-биле ажыл | 35 | 1 | Катаптаашкын | Ажык болгаш ажык эвес уннер дугайында алган билиглерин катаптаары, ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. | уннер болгаш ужуктер деп темага хамаарышкан дурумнерни ажыглаары. | Карточкалар. | Диктантыда частырыгларны дурумнерни ажыглап сайгарары. | М.84 а.33 |
2-ги улдун – 26 шак.
Эрттирер хуну | Программанын адыры | Кичээлдин темазы | Дугаары | Шагы | Кичээл хевири | Кичээлдин сорулгазы | Грамматиктиг хевирлер | +ореникчинин билиининденнелинге негелделер | Немелде берип болур билиглер | Хыналданын хевирлери | Онаалга | |
план | факт | |||||||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
Ф,ц, щ деп уннер болгаш ужуктер | Ф,ц, щ деп уннер болгаш ужуктер | 1-2 | 2 | Чаа тема | Орус дылдан улегерлеп алган состерни шын адап, номчуп, бижип ооредири, словарь курлавырын байыдары, арыг-силиг болурун кижизидери. | Орус дылдан улегерлеп алган состерни | Билири:Аас-биле домактар чогаадып билири, уннер болгаш ужуктерни ылгап билири. Билип алыры:орус дылданулегерлеп алган состерни шын адап, номчуп, бижип ооредири. | Тывызыктар. | Оюннар, шилилгелиг диктант. | М.90 ар.35 | ||
Я деп ужуктуг состер | Я деп ужуктуг состер | 3-4 | 2 | Чаа тема | Я деп ужук кирген состерни шын адап, номчуп, бижип ооредири, словарь курлавырын байыдары, кичээнгейлиг болурун кижизидери. | Я деп ужук кирген состерни шын адап, номчуп бижип ооредир | Билири: уннер болгаш ужуктерни ылгап билири. Билип алыры:Я деп ужук кирген состерни шын адап, номчуп, бижип ооредири. | Карточкалар | Сигналдыг карточкалар | М. 96 ар. 37 | ||
Э (е) деп ужуктуг состер | Э(е)деп ужуктуг остер. | 5-6 | 2 | Чаа тема | Кыска э(е)деп ужуктуг состерни шын адап, дурумун сагып шын бижирин ооредири, аас болгаш бижимел-биле домактар чогаадыры. | Сос эгезинге болгаш ортузунга э(е) шын адап, номчуп, бижип ооредир. | Билири:кыска болгаш узун ажык уннерни адап, номчуп, бижип билири. Билип алыры: сос эгезинге болгаш ортузунга э(е)деп ужуктерни хереглээрин ооредири. | Карточкалар. | Сигналдыг карточкалар. | М100 (ар.39), дурумнер. | ||
. | ндеп ужуктуг состер. | ндеп ужуктуг состер. | 7-8 | 2 | Чаа тема | ндеп ужук кирген состерни шын номчуп, адап, бижип оорениринге чанчыктырары, ийи ун илередир дээрзинге практиктиг таныжылга. | ндеп ужук кирген состерни шын адап, номчуп, бижип ооредири. | Билири:чурукка чугаа тургузуп билири, адаан состер аразындан чаа унну ылгап ундурери. Билип алыры:н деп ужук ийи ун илередир. | Предметтиг чуруктар, сигналдыг карточкалар. | Словарьлыг диктант. | М105 (ар.40). | |
Ю деп ужуктуг состер. | Ю деп ужуктуг состер. | 9-10 | 2 | Чаа тема. | Ю деп ужук кирген состерни шын номчуп, адап, бижип оорениринге чанчыктырары, ийи ун илередир дээрзинге практиктиг таныжылга. | ндеп ужук кирген состерни шын адап, номчуп, бижип ооредири. | Билири: состерден домактар тургузуп билири, адаан состер аразындан чаа унну ылгап ундурери. Билип алыры:ю деп ужук ийи ун илередир. | Кагдынган ужуктерлиг состер. | Словарьлыг диктант. | М109 (ар.42.) | ||
Хыналда диктант. | 11 | 1 | Билиглер хыналдазынын кичээли. | Я,е,н,ю деп ужуктер кирген состерни дыннап тургаш шын бижип билирин хынаары. | Я,е,н,ю деп ужуктер кирген состер. | Билири: +оренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Кылып билири: Бодунун ажылын хынааш, унелеп билири. | Диктант. | +оренген дурумнерин катаптаар. | ||||
Частырыглар- биле ажыл. | 12 | 1 | Быжыглаашкын. | Диктантыда кылган частырыгларын дурумнер ажыглап тургаш эдери, бодунун болгаш эжинин ажылын унелеп билири. | ооренген дурумнери. | Билири: ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Кылып билири: Бодунун ажылын хынааш, унелеп билири. | Кошка болгаш шыырак оореникчилерге таарыштыр белеткээн карточкалар. | Домактарны болгаш состерни адап тургаш бижиттирери. | Карточкалар-биле ажыл. | |||
Чымчак демдектиг (ь) состер. (2шак) | Чымчак демдектиг (ь) состер. | 13 | 1 | Чаа тема. | Чымчак демдек (ь) тускай ун илеретпес, ажык эвес уннерни чымчак кылдыр адаттынарын илередир деп билиндирери, сос курлавырын байыдары, уругларнын аас болгаш бижимел чугаазын сайзырадыры. | Орус дылдан улегерлеп алган чымчак демдек (ь) хереглеттинер состер. | Билири: ун-ужук анализин кууседип билири,ажык эвес уннерни шын адап, деннээри. Кылып билири:орус дылдан улегерлеп алган чымчак демдек (ь) хереглээр состерни шын адап,номчуп, бижип билири. | Предметтиг чуруктар, ажык эвес ужуктернин таблицазы. | Аас – биле ун-ужук анализин кууседип билирин хынаары. | М112 (ар.43), дурум. | ||
Чымчак демдектиг (ь) состер. | 14 | 1 | Быжыглаашкын. | Чымчак демдекти (ь) хереглээринин дугайында алган билиглерин быжыглаары. | ун-ужук анализинге хамаарышкан карточкалар. | |||||||
Е,н,ю,я,ь кирген состер. | 15-16 | 2 | Быжыглаашкын. | Е,н,ю,я,ь хереглээринин дугайында алган билиглерин быжыглаары, уругларнын аас болгаш бижимел чугаазын сайзырадыры. | Е,н,ю,я,ь кирген состер. | Билири: ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Кылып билири: ун-ужук анализин башкынын дузазы чокка куусеткеш, бот-боттарынын ажылдарын хынап, унелелди шын бээри. | Сигналдыг карточкалар, сюжеттиг чурук. | Словарьлыг диктант. | Состер-биле домактар чогаадыр. | |||
Слогтар. (2шак) | Состерни слогтарга чарары. | 17-18 | 2 | Чаа тема. | Состе каш ажык ун барыл, ынча слог бар деп дурум-биле таныштырары, ону практика кырынга ажыглап ооредири, уругларнын аас чугаазын сайзырадыры, бодун культурлуг алдынарын кижизидери. | Состер слогтардан тургустунар. | Билири: домакта состерни шын тургузуп билири,номда мергежилгелерни кичээнгейлиг кууседири. Кылып билири: слогтар канчаартургустунарынын дугайында билип алыры. | +оредиглиг оюннар. | Боттарынын чогаадып алган состерин слогтарга шын чарары, слогтардан состер тургузары. | М 118 (ар.45), дурум. | ||
Состернислогтарга чарары. | 19-20 | 2 | Катаптаашкын. | Слог дугайында алган билиглерин катаптаары, состерни слогтарга шын чарып болгаш слогтардан состер тургузуп билирин чедип алыры. | М 122 (ар.46). | |||||||
Чугаа сайзырадылгазы. Чурукка чогаадыг «Кыш». | 21 | 1 | Быжыглаашкын. | Уругларнын аас болгаш бижимел чугаазын сайзырадыры, ооренген дурумнерин практика кырында ажыглап билирин хынаары. | Билири:Чогаадып алган домактарынын аразында харылзаазын болгаш домактарда состернин аразында харылзаазын шын тургузуп бижиири. Кылып билири: +оренген дурумнерин бижимел чугаазынга ажыглап билири. | Чогаадыг. | ||||||
Состу кожурери. (2 шак) | Состу кожурери. | 22-23 | 2 | Частырыглар-биле ажыл. Чаа тема. | Чогаадыгга кылган частырыгларын сайгарары, оларны дурумнерни ажыглап эдери, состу слог аайы-биле кожурер деп дурум-биле таныштырары, кожуреринин янзы-буру аргалары-биле таныштырары. | Состу слог аайы-биле кожурери. | Билири: состерни слогтаргачарып билири, слогтардан состер тургузуп билири. Кылып билири: состерни кожуреринин аргаларын ажыглап билири. | Состерни слогтарга чарган схемалар. | Кожуруп болбас состерни сайгартыры. | М132 (ар.51), дурумнер. | ||
Состу кожурери. | 24 | 1 | Катаптаашкын. | Состерни кожуреринин дугайында алган билиглерин катаптаары, ону практика кырынга ажыглап билирин чедип алыры. | Состу кожуреринин аргалары. | Бот ажыл. | М137 (ар.53), дурумнер. | |||||
Хыналда диктант. | 25 | 1 | Хыналда кичээл. | +оренген дурумнерин шингээдип алганын, башкынын адап берип турар домактарын шын дыннап болгаш бижип билирин хынаары. | +оренип эрткен дурумнери. | Билири: адаан чуулундыннап бижипбилири. Кылып билири: бодунун болгаш эжинин ажылын унелеп билири. | Грамматиктиг онаалгалар. | Диктант. | Дурумнер катаптаары. | |||
Частырыглар-биле ажыл. | 26 | 1 | Быжыглаашкын. | Хыналда диктантыда болгаш грамматиктиг онаалгаларда кылган частырыгларын сайгарып, билиглерин быжыглаары. | Орфографиянын, пунктуациянын , фонетиканын дурумнери. | Билири: ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Кылып билири: Бодунун ажылын хынааш, унелеп билири. | Кошкак болгаш шыырак оореникчилерге таарыштыр кылган карточкалар. | Шилилгелиг диктант. | Карточкалар-биле ажыл. | |||
3-ку улдун (40 шак) | ||||||||||||
. | Алфавит. (2шак). | Алфавит. 32 шак) | 1-3 | 3 | Чаа тема. | Алфавит-биле практиктиг таныжылга, алфавитте ужуктерни шын адаары, оон ужур-дузазы-биле таныштырары. | Алфавит. | Билири: ун болгаш ужукту ылгап билири. Кылып билири: алфавитте ужуктернин туружун, шын адаарын билиндирери. | +оредиглиг оюннар.Словарь-биле ажыл. | ужуктер болгаш оларнын уннерин ылгаарынга ажылдар. | Алфавитти доктаадыр, М145 (ар.55). М 146 (ар.56) | |
Домак. (13шак) | Домак- чугаанын егэ хемчээ. | 4-5 | 2 | Чаа тема. | Домак дугайында ниити билиг-биле таныштырары, харылзажылга уезинде домактын ролюн билиндирери, домакта состерни шын тургузуп ооредири. | Билири:аас-биле домактар чогаадып билири. Билип алыры:Харылзажылга уезинде домактарны шын, чараш кылдыр тургузуп билирин чедип алыры. | Состерлиг карточкалар. | Бот ажыл. | М 296 (ар.113) | |||
Домакта состернин аразында харылзаазы. | 6-7 | 2 | Катаптаашкын. | Домак тонген утка илередир деп дурум-биле таныштырары, домакта состернин аразында харылзаазын, шын туружун билиндирери. | Домак. | Билири: аас болгаш бижимел-биле схема езугаар домактар чогаадып билири. Билип алыры: домакта состерни шын тургузупбилири, домактарны бот-боттарындан ангылап билири. | Домактар схемалары. | Карточкалар-биле ажыл. | Схемаларга тааржыр домактар чогаадыр. | |||
Айтырыг, кыйгырыг, медээ домаа. | 8-9 | 2 | Чаа тема. | Утказынын аайы-биле домак соолунге айтырыг, кыйгырыг, улуг сек салырын таныштырары, оларны чогуур черлеринге салырын билиндирери. | ||||||||
Хыналда диктант. | 10 | 1 | Катаптаашкын. | Домак дугайында алган билиглерин практика кырынга ажыглап билири. | Билири: адаан чуулундыннап бижипбилири. Кылып билири: бодунун болгаш эжинин ажылын унелеп билири. | Грамматиктиг онаалагалар. | Диктант. | +оренген дурумнерин катаптаар. | ||||
Частырыглар-биле ажыл. | 11 | 1 | Быжыглаашкын. | Диктантыда болгаш грамматиктиг онаалгаларда кылган частырыгларын тайылбырлап тургаш, эдери, ооренген дурумнерин быжыглаары. | Орфографиянын, пунктуациянын , фонетиканын дурумнери. | Билири: ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Кылып билири: Бодунун ажылын хынааш, унелеп | Кошкак болгаш шыырак оореникчилерге таарыштыр кылган карточкалар. | Бот сайгарылга. | Схемалар езугаар домактар чогаадыры. | |||
Домактын чугула кежигуннери. Кол сос, соглекчи. | 12-13 | 2 | Чаа тема. | Домактын чугула кежигуннери- кол сос-биле соглекчи дугайында билиндирери, домакта кымнын азы чунун дугайында чугаалап турарын тып билирин чедип алыры. | Домактын чугула кежигуннери. | Билири: аас болгаш бижимел-биле домактар чогаадып билири, дурумун ажыглап билири. Кылып билири: домактын чугула кежигуннерин айтырыгларын барымдаалап тып билири, кол сос болгаш соглекчинин адаан шыйып билири. | +оредиглиг оюннар. | Кол сос болгаш соглекчини тыварынга ажылдар. | М313 (ар.121); М317 (ар.122) М322 (ар124.) | |||
Делгеренгей болгаш делгеренгей эвес домактар. (ниити бодуун билиг) | 14-15 | 2 | Чаа тема. | Делгеренгей болгаш делгеренгей эвес домактар дугайында эге билиглер-биле таныштырары, аас болгаш бижимел-биле домактар чогаадып билирин чедип алыры. | Домактар чогаадыр. | |||||||
Чугаа сайзырадылгазы. Чурук-биле ажыл. | 16 | 1 | Катаптаашкын. | Сюжеттиг чурукка аас болгаш бижимел чугаа тургузары, чугаада домактарнын дес-дараалашкаан сагыырын катаптаары. | Чугаа сайзырадылгазы. | Билири:чурукка хамаарыштыр аас болгаш бижимел-биле домактар тургузуп билири. Билип алыры: Домактарны шын тургузуп, бижик демдектерин сагып билирин катаптаары. | Сюжеттиг чурук-биле ажыл. | Чугаа тургузары. | М295 (ар.112) | |||
Логиктиг ударение дугайында ниити билиг. | 17-18 | 2 | Чаа тема. | Логиктиг ударение дугайында ниити билигни таныштырары, ону практика кырынга ажыглап билири. | Домак. | Билири:аас болгаш бижимел-биле домактар тургузуп билири. | Домактар схемалары, сюжеттиг чуруктар. | Шилилгелиг диктант. | М307 (ар.117) | |||
Билип алыры: логиктиг ударениени сагып ооредири. | ||||||||||||
Хыналда дужуруп бижилге. | 19 | 1 | Катаптаашкын. | Номда созуглелди номчааш, чазыг чокка дужуруп бижиири, созуглелдин утказын чугаалап билири. | Домак. | Билири:номчаан чуулунун утказын чугаалап билири. Билип алыры: номда материал-биле кичээнгейлиг ажылдап билирин чедип алыры. | унуштер, куштар дугайында чуруктар. | Дужуруп бижилге. | ||||
Сос. (8 шак) | Состун лексиктиг утказы (ниити билиг). | 20 | 1 | Чаа тема. | Домак состерден тургустунар, состер чуну илередип чоруурун таныштырар. | Домак. Сос. | Билири:долгандыр турар чувелерни адап билири, домактар чогаадып билири. Билип алыры: Состер чувелерни, оларнын демдээн болгаш кылдыныын илередир | Предметтиг чуруктар, оюннар. | Состерни утказынын талазы-биле ангылап билирин хынаары. | М152 (ар.58) | ||
Кым? Чуу? деп айтырыгларга харыылаар состер . | Кым? Чуу? деп айтырыгларга харыылаар состер дугайында ниити билиг. | 21-22 | 2 | Чаа тема. | Чувелерни болгаш оларнын аттарын илередир состер-биле таныштырары, Кым? Чуу? деп айтырыгларны чувелер аттары илередир состерге шын салып билирин ооредири. | Кым? Чуу? деп айтырыгларга харыылаар состер. | Билири: долгандыр турар чуулдерни адап билири. Билип алыры: Кым? Чуу? деп айтырыгларнын утказын билиндирери. | Сюжеттиг чурук. | Бот ажыл. | М153 (ар.59), дурум. | ||
Состерни болуктээри болгаш состерге айтырыгларны шын салыры. | 23-24 | 2 | Чаа тема. | Состерни лексиктиг утказынын аайы-биле болуктээри, айтырыгларны шын салып билирин чедип алыры. | Билири:кым?чуу? деп айтырыгларга харыылаар состерни чогаадып билири. Билип алыры: утка талазы-биле состерни болуктээрин билиндирери. | Таблица. | Карточкалар-биле ажыл. | М157 (ар.60) | ||||
Кым? Чуу? деп айтырыгларга харыылаттынар состернин саннарга оскерлири. | 25-27 | 3 | Чаа тема. | Чангыстын болгаш хойнун санында турар состернин онзагай байдалдары-биле практика кырынга таныжары. | Кым? Чуу? деп айтырыгларга харыылаттынар состернин саннарга оскерлири. | Билири: кым?чуу? деп айтырыгларга харыылаар состерни ылгап билири. Билип алыры: чангыстын санында турар состерни хойнун санында кылдыр тургузуп билири. | Таблица. | Бот ажыл. | М167 (ар.64) | |||
Кым? Чуу? Кымнар? Чулер? деп айтырыгларга харыылаар состерни домак иштинден тывары. | 28-29 | 2 | Чаа тема. | Домак иштинден чувелерни коргузер состерни шын тып ооредири. | Домакта чувелерни коргузуп турар состер. | Билири:ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Билип алыры:домакиштинден чувелерникоргузер состернитып билири. | Домактар схемалары, карточкалар. | Шилилгелиг диктант. | М168 (ар65) | |||
Чугаа сайзырадылгазы. Эдертиг «Арыгга». | 30 | 1 | Катаптаашкын. | Номчаан чуулун аас болгаш бижимел аргалар-биле дамчыдып билири. | Билири:ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири, номчаан чуулунун утказын дамчыдып билири. Билип алыры:эдертигни план езугаарбижиири. | Эдертиг. | ||||||
Частырыглар-биле ажыл. | 31 | 1 | Катаптаашкын. | Эдертигге кылган частырыгларын ооренгенидурумнерин ажыглап эдери, кыдыраажынга арыг-силиг бижиири. | Домак, сос, пунктуациянын дурумнери. | Билири:номчаан чуулунун утказын айтырыглар болгаш план езугаар дамчыдып билири. Билип алыры:синоним состерни солуп болурун билип алыры. | Эдертигге хамаарыштыр уругларнын чураан чуруктары. | Домак дугайында алган билиглерин билирин хынаары. | М172 (ар.67) | |||
Кандыг? деп айтырыгга харыылаттынар состер. (5 шак) | Кандыг? деп айтырыгга харыылаар состернин ужур-дузазынын дугайында билиг. | 32 | 1 | Чаа тема. | Чувелернин ылгавыр демдектерин коргузер состер-биле таныштырары, оларнын ужур-утказын билиндирери. | Кандыг? деп айтырыгга харыылаар состер. | Билири:чугаанын утказын дамчыдып билири, боттарынын хайгааралдарындан чувелернин ылгавыр демдектерин чугаалап билири. Билип алыры: чувелернин шынарын, демдээн, хемчээлин, хевирин коргузер состерни ылгап билири. | +оредиглиг оюннар. | Домак иштинден кандыг? деп айтырыгга харыылаар состерни тып билиринге ажылдар. | М176 | ||
Кандыг ? деп айтырыгга харыылаттынар удурланышкак уткалыг состер. | 33 | 1 | Чаа тема. | Кандыг? деп айтырыгга харыылаттынар удурланышкак уткалыг состер-биле таныштырары, оларны оске состерден ылгап билирин чедип алыры. | Удурланышкак уткалыг кандыг? деп айтырыгга харыылаттынар состер. | Билири: чувелернин ылгавыр демдектерин чугаазынга ажыглап билири. Билип алыры:удурланышкак уткалыг состерни билип алыры. | Предметтиг чуруктар, тывызыктар. | Чуруктуг диктант. | М183 | |||
Кандыг ? деп айтырыгга харыылаттынар состерни домак иштинден тывары. | 34 | 1 | Чаа тема. | Кандыг? деп айтырыгга харыылаттынар состерни домак иштинден тып билири, оларнын адаан дыйлагар шыйыг-биле шыярын ооредири. | Домак . | Билири: чувелернин ылгавыр демдектерин оске состерден ылгап билири, оларны чугаага шын ажыглап билири. Билип алыры: кандыг? деп айтырыгга харыылаар состернин хамааржып чоруур состерин тып билири. | Таблица. | Домакка кандыг? деп айтырыгга харыылаар состерни ажыглап билирин хынаары. | М189 (ар.74) | |||
Кандыг? деп айтырыгга харыылаар состер. | 35-36 | 2 | Быжыглаашкын. | Кандыг? деп айтырыгга харыылаар состер дугайында алган билиглерин быжыглаары.. | Чувелернин ылгавырлыг демдектерин коргузер состер. | Билири:ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Билип алыры:чувелернин ылгавырлыг демдектерин оске состерден ылгап билири, чугаа иштинден тып билири. | Кандыг? деп айтырыгга харыылаар состерни домакка ажыглап билиринге мергежилгелер. | Карточкалар-биле ажыл, состер чогаадыры. | М193 (ар 75) | |||
Чугаа сайзырадылгазы. Дириг амытанны тодараткан элементилерни ажыглап, чогаадыг бижиири. | 37 | 1 | Катаптаашкын. | Кандыг? деп айтырыгга харыылаар состерни аас болгаш бижимел чугаазынга ажыглап билирин хынаары. | Шын бижилгенин дурумнерин ажыглап билири. | Билири:Чогаадып алган домактарынын аразында харылзаазын болгаш домактарда состернин аразында харылзаазын шын тургузуп бижиири. Билип алыры: +оренген дурумнерин бижимел чугаазынга ажыглап билири. | Эдертиг. | |||||
Частырыглар-биле ажыл. | 38 | 1 | Катаптаашкын. | Чогаадыгга кылган частырыгларны тайылбырлап тургаш, эдери, аас болгаш бижимел чугаазын сайзырадыры. | Шын бижилгенин дурумнери. | Билири: ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Кылып билири: Бодунун ажылын хынааш, унелеп билири. | Дириг амытаннар чуруктары, тывызыктар. | Аас-биле чугаа тургузарын хынаары. | М190 (ар.74) | |||
Хыналда диктант. | 39 | 1 | Катаптаашкын. | Адап берген домактарны шын дыннап болгаш бижип билирин хынаары, уругларнын бижимел чугаазын сайзырадыры. | Шын бижилгенин дурумнери. | Билири: ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Кылып билири: Бодунун ажылын хынап билири. | Диктант. | |||||
Частырыглар-биле ажыл. | 40 | 1 | Быжыглаашкын. | Диктантыда кылган частырыгларын тайылбырлап тургаш эдери, бижимел чугаазын сайзырадыры. | Шын бижилгенин дурумнери. | Билири: адаан чуулдудыннап бижипбилири. Кылып билири: бодунун болгаш эжинин ажылын унелеп билири. | Сигналдыг карточкалар, карточкалар. | +оренген дурумнерин билирин хынаары. | М194 (ар.75.) | |||
4-ку улдун- 34 шак. | ||||||||||||
Чуну кылып тур? деп айтырыгга харыылаттынар(чувелернин кылдыныын коргузер) состер. (3 шак) | Канчап тур? деп айтырыгга харыылаттынар состер дугайында ниити билиг. | 1-2 | 2 | Чаа тема. | Чувелернин кылдыныын коргузер состер дугайында ниити билиг бээри, харыылаар айтырыгларын таныштырары. | Чувелернин кылдыныын коргузер состер. | Билири: сюжеттиг чурукка чугаа тургузуп билири. Кылып билири: чувелернин кылдыныын коргузер состернин ужур-утказын билиндирери. | Боттарынын чуну кылырынга ынаан чугаалаары. | Айтырыгларга шын харыылаары. | М198 (ар.77) | ||
Канчанган? Канчап тур? Канчаар? деп айтырыгларга харыылаар состер. | 3-4 | 2 | Чаа тема. | Чувелернин кылдыныын коргузер состер дугайында таныштырары, оларны чугаага практика кырынга ажыглап билирин ооредири. | Домактардан чувелернин кылдыныын коргузер состерни ылгап билири. | М200 (ар.77) | ||||||
Канчап тур? деп айтырыгга харыылаар состерни кым? чуу? кандыг? деп айтырыгга харыылаар состерден ылгап билири. | 5-6 | 2 | Быжыглаашкын. | Чувелернин кылдыныын коргузер состерни кым? чуу? кандыг? деп айтырыгларга харыылаар состерден ылгап билирин быжыглаары. | Чувелерни болгаш чувелернин кылдыныын коргузер состер. | Билири: кым? чуу? кандыг? канчап тур? деп айтырыгларга харыылаар состерни ылгап билири Кылып билири: чувелернин кылдыныын коргузер состернидомак иштинден тып билири. | +оредиглиг оюннар, карточкалар. | Чогаадыкчы ажыл. | М216 (ар.84) | |||
Ат болгаш фамилияларга улуг ужук. | Ат болгаш фамилияларга улуг ужук. | 7-8 | 2 | Чаа тема. | Кижилернин адын болгаш фамилиязын улуг ужук-биле бижиир дээрзин билиндирер, хуу болгаш ниити аттар-биле практика кырынга таныжары. | Ат болгаш фамилияларга улуг ужук. | Билири: бодунун болгаш чоок кижилеринин дугайында чугаа тургузуп билири. Кылып билири:чаа ооренген дурумун практика кырынга ажыглап ооредири. | Сюжеттиг чурук. | +оренип эрткен темаларын билири. | М222 (ар.86.) | ||
Азырал амытаннарнын хуу аттарынга улуг ужук. | Азырал амытаннарнын хуу аттарынга улуг ужук. | 9-10 | 2 | Чаа тема. | Азырал амытаннарнын хуу болгаш ниити аттарын ылгап билири, хуу аттарны улуг ужук-биле бижиири. | Азырал амытаннарнын хуу аттарынга улуг ужук. | Билири: азырал амытаннар дугайында чугаа тургузуп билири. Билип алыры: азырал амытаннарнын хуу аттарын билири. | Предметтиг, сюжеттиг чуруктар. | Азырал амытаннар дугайында чугаа тургузуп билири. | М240 (ар.93) | ||
Чурттар,хоорайлар,суурлар,кудумчулар,хемнер аттарынга улуг ужук. | Чурттар,хоорайлар,суурлар,кудумчулар,хемнер аттарынга улуг ужук. | 11-12 | 2 | Чаа тема. | Географтыг аттарга улуг ужукту хереглээрин таныштырары, чагаага адрес бижип билирин ооредири. | Чурттар,хоорайлар,суурлар,кудумчулар,хемнер аттарынга улуг ужук. | Билири: бодунун чурттап турар черинин дугайында чугаа тургузуп билири. Билип алыры: географтыг аттарга улуг ужукту бижиири. | Географтыг карта. | Бот ажыл. | М253 (ар.99), М255 (ар.100) | ||
Хыналда диктант. | 13 | 1 | Катаптаашкын. | Адап берген домактарны шын дыннап болгаш бижип билирин хынаары, уругларнын бижимел чугаазын сайзырадыры. | Шын бижилгенин дурумнери. | Билири: ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Кылып билири: Бодунун ажылын хынап билири. | Диктант. | |||||
Частырыглар-биле ажыл. | 14 | 1 | Быжыглаашкын. | Диктантыда кылган частырыгларын тайылбырлап тургаш эдери, бижимел чугаазын сайзырадыры. | Шын бижилгенин дурумнери. | Билири: ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Кылып билири: Бодунун ажылын хынааш, унелеп билири. | Таблицалар. | Бодунун болгаш эжинин харыызын унелеп билири. | М252 (ар.99) | |||
Торел состер. (3 шак) | Торел состер дугайында билиг. | 15-16 | 2 | Чаа тема. | Торел состер дугайында ниити билигни бээри,оларнын ылгавыр демдектерин таныштырары. | Торел состер. | Билири: самбырада бижээн домактарны шын, аянныг номчууру, состернин домейлешкек кезээн эскерери. Кылып билири: торел состернин утказын билип алыры, оларнин ниити кезээн тып ооренири. | Предметтиг чуруктар. | Аянныг, тода номчууру. | М259 (ар.101) | ||
Торел состерни домак иштинден тывары. | 17 | 1 | Катаптаашкын. | Торел состерни домак иштинден тып, оларнын ниити кезээн ангылап ооредири. | Торел состер. | М266 (ар.102) | ||||||
Торел состер. | 18-19 | 2 | Быжыглаашкын. | Торел состер дугайында алган билиглерин быжыглаары, оларны айтырыглар дузаза-биле тургузуп билирин быжыглаары. | Торел состер. | Билири: торел состерни болуктеп билири, олар-биле домактар чогаадып , ниити кезээн тып билири. билири билири. Кылып билири:бодунун билиин хынап, унелеп билири. | Карточкалар, чуруктар,оюннар. | Чогаадыкчы ажыл. | М276 (ар.106) | |||
-ла,-ле,-на,-не деп состерни шын бижиири. (2шак) | -ла,-ле,-на,-не деп состерни шын бижиири. | 20-21 | 2 | Чаа тема. | -ла,-ле,-на,-не деп артынчыларны мурнунда турар созунге дефис демдек-биле (-) тудуштуруп бижиирин билиндирери, оларны чугаага ажыглаарын таныштырары. | -ла,-ле,-на,-не деп артынчы состерни шын бижиири. | Билири:кол сос болгаш соглекчини тып билири. Кылып билири: артынчы состерни шын бижип ооредири. | Таблица. | Бот ажыл. | М280 (ар.107) М285 (ар.109) | ||
-даа деп состу шын бижиири. | -даа деп состу шын бижиири. | 22-23 | 2 | Чаа тема. | -даа деп артынчы сос мурнунда турар созунге дефис демдек-биле (-) тудуштуруп бижиирин билиндирери, оларны чугаага ажыглаарын таныштырары. | -даа деп артынчы состу шын бижиири. | Карточкалар-биле ажыл. | М290 (ар.110) | ||||
Созуглел. Харылзаалыг чугаа. | Чангыс тема-биле каттышпаан домактарны созуглел-биле деннээри. | 24 | 1 | Чаа тема. | Домак болгаш созуглелди деннеп ооредири, уругларнын аас чугаазын сайзырадыры. | Созуглел. Домак. | Билири: Домактарны шын, аянныг номчууру, номчаан чуулунун утказын дамчыдып билири. Билип алыры:созуглелде домактар утка талазы-биле харылззалыг болурун билиндирери. | Сюжеттиг чуруктар. | Аас-биле домактар чогаадып билири. | М304 (ар.116) | ||
Созуглелдин хевирлери-биле таныштырары. | 25 | 1 | Чаа тема. | Созуглелдин хевирлери: тоожуушкун, чурумал, угаап боданыышкын _ биле таныштырары, номчаан чуулунун утказын чугаалап билири. | Созуглелдин хевирлери. | Билири: Домактарны шын, аянныг номчууру, номчаан чуулунун утказын дамчыдып билири. Билип алыры:созуглелдин хевирлеринин онзагай демдектерин ылгап ооредири. | Созуглелдернин хевирлеринге карточкалар. | Номчаан чуулунун утказын чугаалап билири. | М306 (ар.117) | |||
Созуглелдин кезектери: эгези, кол кезээ, тончузу-биле таныжылга. | 26-27 | 2 | Чаа тема. | Созуглелди аянныг номчааш, оон кезектерин тып , утказын чугаалап ооредири. | Созуглелдин кезектери. | Билири: Домактарны шын, аянныг номчууру, номчаан чуулунун утказын дамчыдып билири Билип алыры:созуглелдин кезектерин тып ооредири. | Созуглелдин кезектерин будай тургускан карточкалар. | Бижик демдектерин сагып тургаш, созуглелди аянныг номчууру. | М337 (ар.129) | |||
Чугаа сайзырадылгазы. Эдертиг «Кадарчынын ыттары» (бердинген айтырыглар езугаар). | 28 | 1 | Катаптаашкын. | Созуглелге хамаарышкан айтырыглар дузазы-биле эдертигни бижип ооредири, аас болгаш бижимел чугаазын сайзырадыры. | Билири:номчаан чуулунун утказын айтырыглар езугаар дамчыдып билири. Билип алыры:синоним состерни солуп болурун билип алыры. | Ыттар дугайында беседа. | Номчаан чуулунун утказын бижип дамчыдары. | Чурук чуруур. | ||||
Частырыглар-биле ажыл. Коллективтии- биле тоожуушкун уткалыг созуглел тургузары. | 29 | 1 | Катаптаашкын. | Куш-ажыл,оюннар болгаш ынак чуулунун дугайында улуг эвес чечен-чугаа тургузары. | Созуглел. | Билири: ооренген дурумнерин катаптаары, аас чугаа тургузуп билири. Билип алыры: коллективтии-биле созуглел тургузуп ооренири. | Сюжеттиг чуруктар. | Аас-биле домактарны тургузупбилири. | М339 (ар.130) | |||
Ээлдек-эвилен болурунун дурумнери.Четтиргенин илередири.Таныжарда ажыглаар состер болгаш домактар. | 30 | 1 | Чаа тема. | Чугаа культуразынга ооредири, бодун чараш алдынарын, эвилен-ээлдек болурун кижизидери. | Чугаа культуразы. | Билири: диалогтуг чугааны чорудуп билири, эвилен состерни ажыглап билири. Билип алыры:бодункультурлуг алдынып билири. | Сюжеттиг чуруктар. | Айтырыгларлыг карточкалар. | М336 (ар.128) | |||
Чыл дургузунда ооренгенин катаптаары. | Аас болгаш бижимел чугаа. уннер болгаш ужуктер. Ыыткыр болгаш дулей ажык эвес уннер. | 31 | 1 | Катаптаашкын. | Чыл дургузунда алган билиглерин катаптаары. | Чугаа. уннер болгаш ужуктер.Ажык эвес уннер. | Билири:ооренип эрткен дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Билип алыры:бодунун болгаш эштеринин ажылдарын унелеп билири. | ун-ужук анализин сайгарары. | Бот ажыл. | М343 (ар.131) | ||
Куштуг болгаш кошкак ажык эвес уннер. | 32 | 1 | Катаптаашкын. | Куштуг болгаш кошкак ажык эвес уннернин ужуктерин шын адаарын, номчуурун, бижиирин катаптаары. | Ажык эвес уннер. | Билири: куштуг болгаш кошкак ажык эвес уннернин ужуктерин ажыглап билири. Билип алыры:ооренгендурумнерин ажыглап билири. | Состер схемалары-биле ажыл. | ун-ужук анализин кууседип билири. | М352 (ар.133) | |||
Кыска,узун,ок-биле адаар ажык уннер. | 33 | 1 | Катаптаашкын. | Ажык уннер адалгазынын аайы-биле ангы болурун, оларны бижикке шын ажыглаарын катаптаары. | Ажык уннер. | Билири: ажык уннернин адалгазынын аайы-биле ангылап билири. Билип алыры: бижимел ажылдарны частырыг чок кууседири. | Карточкалар. | Ажык уннернин ужуктерин бижикке ажыглап билири. | М361 (ар.136) | |||
Чувелерни, чувелернин демдектерин, кылдыныын коргузер состер. | 34 | 1 | Катаптаашкын. | Кым? чуу? кандыг? чуну канчап тур? деп айтырыгларга харыылаар состерни ангылап билири, домак иштинден тып билирин катаптаары. | Кым? чуу? кандыг? чуну канчап тур? деп айтырыгларга харыылаар состер. | Билири:состерни утка аайы-биле ангылап билири, домактар чогаадыры. Билип алыры:домактын чугула кежигуннерин шын тып билири. | Домактарнын чугула кежигуннерин тып билиринге ажылдар. | Шилилгелиг диктант. | М370 (ар.138) | |||
Хыналда диктант. | 35 | 1 | Быжыглаашкын. | Адап берген домактарны шын дыннап болгаш бижип билирин хынаары, уругларнын бижимел чугаазын сайзырадыры. | Шын бижилгенин дурумнери. | Билири: ооренген дурумнерин практика кырынга ажыглап билири. Кылып билири: Бодунун ажылын хынап билири. | Грамматиктиг онаалгалар. | Диктант. | ||||
Частырыглар-биле ажыл. | 36 | 1 | Быжыглаашкын. | Диктантыда кылган частырыгларын тайылбырлап тургаш эдери, бижимел чугаазын сайзырадыры. | Шын бижилгенин дурумнери. | Билири: частырыглар болгаш оларга хамаарышкан дурумнерни таарыштырып билири. Билип алыры: Бодунун ажылын хынап болгаш унелеп билири. | Таблицалар. Карточкалар-биле ажыл. | Арыг, чазыг чок бижип билири. | М378 (ар140) |
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
![](/sites/default/files/pictures/2018/10/12/picture-729688-1539302699.jpg)
Тыва дыл эртеминге календарь-темалыг планнаашкын 4 класс 2014-2015 ооредилге чылы
Календарно-тематическое планирование составлено соответственно стандарту ФГОС по предмету "Тыва дыл" для 4 класса на 2014-2015 учебный год...
Ажык класс шагы "Чечектел-ле, торээн Тывам!"
Тема: Исчи. (Казах улустуӊ тоолу). Ɵɵредиглиг сорулгазы: уругларныӊ шын ...
![](/sites/default/files/pictures/2017/04/08/picture-663770-1491645581.png)
Класс шагы "Тыва дылым - торээн дылым"
Тыва дыл дугайында уругларнын билиин улам сайзырадып, торээн дылынга сонуургалды, хандыкшылды, хундуткелди оттуруп, оске дылдар-билехолувайн, тыва дылга арыг ...
Урок русского языка в 4 классе ( 3 четверть).учитель Хомушку Шериг-оол Оолакович.МБОУ СОШ №1 г.Ак-Довурака Республики Тыва.
Закреплять и проверять знания учащихся по теме; совершенствовать навыки определения окончаний имен прилагательных; развивать умение точно употреблять имена прилагательные в устной и письме...
Класс шагы "Тыва дылым чоргааралым"
класс шагы...
![](/sites/default/files/pictures/2024/04/08/picture-1207289-1712580660.jpg)
Сценарий праздника «До свиданья первый класс!»Подготовила и провела: Максимук Ирина Алексеевна, учитель нач. классов МБОУ СОШ № 2 города Турана Пий-Хемского кожууна Республики Тыва
Цель: создать праздничное настроение и сплочённый детский коллектив...